WYBÓR FORMY OPODATKOWANIA
25.11.2023
Wybór formy opodatkowania zawsze powinien być dokładnie przemyślany, z uwzględnieniem indywidualnej sytuacji finansowej i potrzeb przedsiębiorcy dlatego dla porównania są przedstawione najważniejsze cechy, wady i zalety każdej z form opodatkowania -zestawienie pozwoli na zrozumienie różnic między tymi formami opodatkowania i na podjęcie trafnej decyzji podatkowej.
Mamy do wyboru trzy formy opodatkowania:
- Zasady ogólne /skala podatkowa
- ryczałt ewidencjonowany
- podatek liniowy
Zasady ogólne, czyli skala podatkowa (12% / 32%)
Podstawową formą opodatkowania są zasady ogólne. W przypadku wyboru skali podatkowej przedsiębiorca ma obowiązek prowadzić osobną ewidencję będącą podstawą obliczenia podatku tzw książkę przychodów i rozchodów . Ponadto na koniec roku podatkowego należy sporządzać spis z natury, wykazując w nim m.in. towary oraz materiały, które pozostały w magazynie
Opodatkowanie według zasad ogólnych oznacza, że jeżeli twój dochód nie przekracza kwoty 30.000 zł to podatku nie zapłacisz w ogóle.
Dla dochodu od 30.000 do 120.000 zł podatek wyniesie 12%. Natomiast wszystkie zarobki ponad kwotę 120 000 zł opodatkowane będą według stawki 32%.
Istotny jest tutaj dochód z działalności gospodarczej. Mówiąc o dochodzie mam na myśli przychód z działalności pomniejszony o koszty prowadzenia firmy oraz zapłacone składki na ubezpieczenie społeczne.
UWAGA: jeżeli jesteśmy zatrudnieni również na umowie o pracę (etat)-to pod uwagę bierzemy łącznie dochód z umowy o prace oraz z działalności.
PRZYCHODY ze sprzedaży – KOSZTY prowadzenia firmy -składki społeczne =DOCHÓD
Oznacza to, że po przekroczeniu progu dochodowego (120 000 zł) musimy odprowadzić do urzędu już nie 12% ale 32% podatku.
| Podstawa obliczenia podatku | wysokość podatku | |
| ponad | do | |
| 120 000 | 12% minus kwota zmniejszająca podatek 3 600 zł | |
| 120 000 zł | 10 800 zł plus 32% nadwyżki ponad 120 000 zł | |
Na skali podatkowej obowiązuje składka zdrowotna w wysokości 9% od dochodu;
Dlatego faktyczne obciążenia podatkowe wynoszą:
| od | do | faktyczny podatek ( PIT +ZUS zdrowotne) |
| 0 | 30 000 | 9% |
| 30 001 | 120 000 | 21% (12+9) |
| 120 001 | 1 000 000 | 41%( 32+9) |
| 1 000 001 | 45%( 32+9+4)uwzględniona 4% daniny solidarnościowej |
| zalety zasady ogólne | wady zasady ogólne |
| prawo do skorzystania z ulg podatkowych w zeznaniu rocznym PIT-36; | po przekroczeniu dochodu 120 000 zł obowiązek zapłaty podatku dochodowego według stawki 32%; |
| prawo do wspólnego rozliczenia z małżonkiem w zeznaniu rocznym; | obowiązek prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (księgowość podatkowa) |
| możliwość rozliczenia straty z lat ubiegłych; | składka zdrowotna w wysokości 9% dochodu, która nie podlega odliczeniu od podatku. |
| zastosowanie kwoty zmniejszającej podatek | po przekroczeniu dochodu 1 000 000 zł obowiązek zapłaty 4% podatku dochodowego, tzw. danina solidarnościowa; |
| prawo do pomniejszenia osiągniętych przychodów o poniesione koszty uzyskania przychodów | |
| prawo do rozliczenia wszystkich przychodów opodatkowanych skalą podatkową na jednym zeznaniu rocznym |
Podatek liniowy (19%)
Podatek liniowy oznacza, że niezależnie od wysokości twojego dochodu z działalności zapłacisz 19% podatku. Po wybraniu podatku liniowego przedsiębiorca ma również obowiązek prowadzenia ewidencji będącej podstawą obliczenia podatku. Ewidencja ta – tak jak przy skali podatkowej – ma formę podatkowej księgi przychodów i rozchodów, w których przedsiębiorca ujmuje swoje przychody i koszty. Ponadto na koniec roku podatkowego należy sporządzać spis z natury, wykazując w nim m.in. pozostałe na stanie towary oraz materiały.
| zalety podatek liniowy | wady podatek liniowy |
| jedna stawka podatku, bez względu na wysokość osiąganego dochodu wynosząca 19% | brak prawa do skorzystania z większości ulg podatkowych (np. ulgi na internet, dzieci, ulgi rehabilitacyjnej); |
| dochody opodatkowane liniowo nie mają wpływu na podwyższenie stawki podatku od dochodów, które są opodatkowane według skali podatkowej (z 12% na 32%) np. z tytułu umowy o pracę; | brak prawa do wspólnego rozliczenia z małżonkiem; |
| możliwość odliczenia od przychodu poniesionych kosztów podatkowych; | brak kwoty wolnej od podatku i kwoty zmniejszającej podatek; |
| składka zdrowotna w wysokości 4,9% dochodu, a nie 9% dochodu, jak przy skali podatkowej; | brak możliwości opodatkowania dochodów uzyskiwanych ze sprzedaży na rzecz byłego pracodawcy podatkiem liniowym |
| prawo do odliczenia zapłaconych składek zdrowotnych do limitu 8 700 zł w skali roku. | obowiązek prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów |
| po przekroczeniu dochodu 1 000 000 zł obowiązek zapłaty 4% podatku dochodowego, tzw. danina solidarnościowa; |
Ryczałt ewidencjonowany dla stawek np. (12% ,14%,8,5%)
Jeżeli w ramach prowadzonej działalności przedsiębiorca nie ponosi wysokich kosztów uzyskania przychodu, warto zwrócić uwagę na opodatkowanie na zasadach ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych ze względu na znacząco niższe stawki podatku dochodowego.
- dla programisty stawka ryczałtu wynosi 12%. Co istotne podatek płacony jest odprzychodu(nie dochodu) z działalności. Przychodu nie możesz obniżyć o koszty prowadzenia firmy.
Naturalnie nadal możemy być VAT-owcem i odzyskiwać VAT od zakupów
W przypadku ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych przedsiębiorcy również mają obowiązek zapłaty składki zdrowotnej, która nie pomniejszy zryczałtowanej wysokości podatku podlegającego wpłacie do urzędu jednak ma wpływ na podstawę opodatkowania. Wysokość składki zdrowotnej uzależniona jest w tej sytuacji od dwóch czynników – wysokości uzyskanego przychodu oraz wysokości przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w IV kwartale poprzedniego roku.
Polski Ład 2.0 wprowadził możliwość odliczenia od przychodu w ustaleniu zaliczki na podatek dochodowy 50% zapłaconej składki zdrowotnej
| Wysokość przychodu | Wysokość składki zdrowotnej |
| do 60 000 zł | 9% x (60% x przeciętne miesięczne wynagrodzenie) |
| od 60 001 zł do 300 000 zł | 9% x przeciętne miesięczne wynagrodzenie |
| powyżej 300 000 zł | 9% x (180% x przeciętne miesięczne wynagrodzenie) |
| zalety ryczałt | wady ryczałt |
| przychody opodatkowane ryczałtem nie mają wpływu na podwyższenie stawki podatku od dochodów tak jak na sakli podatkowej | brak prawa do skorzystania z większości ulg podatkowych (np. ulgi na dzieci, ulgi IP BOX); |
| brak obowiązku sporządzania spisu z natury | brak prawa do wspólnego rozliczenia z małżonkiem |
| znana maksymalna wartość składki zdrowotnej | brak kwoty wolnej od podatku i kwoty zmniejszającej podatek; |
| prawo do odliczenia od przychodu 50% zapłaconej składki zdrowotne | brak możliwości odliczenia kosztów |
| brak daniny solidarnościowej | podatek płacony od wartości przychodów |
| Można skorzystać z wybranych ulg podatkowych np. darowizny, Internet, wydatki rehabilitacyjne, ulga termomodernizacja, zwolnienie 4 + | Może wpłynąć na obniżenie zdolności kredytowej na potrzeby kredytu (niektóre banki szacują dochód na poziomie 30% – 50% przychodu |
