KIEDY USŁUGI MEDYCYNY ESTETYCZNEJ SĄ ZWOLNIONE Z VAT?

Usługi z wykorzystaniem botoksu czy kwasu hialuronowego mogą korzystać ze zwolnienia z VAT, jeżeli są świadczone w celu poprawy stanu zdrowia pacjenta – np. w leczeniu migren, bruksizmu, zmian barwnikowych czy usuwaniu wad powstałych na skórze.
Zwolnienie nie obejmuje natomiast zabiegów wykonywanych wyłącznie w celach estetycznych, takich jak usuwanie blizn potrądzikowych czy rozstępów. Takie procedury mogą poprawiać komfort psychiczny pacjenta, ale nie spełniają celu terapeutycznego.

Wyspecjalizowani lekarze oraz podmioty lecznicze świadczą różnorodne usługi medycyny estetycznej. Pojawia się pytanie: czy tego rodzaju zabiegi mogą korzystać ze zwolnienia z VAT?
Chodzi o m.in. zabiegi z użyciem botoksu (np. leczenie bruksizmu, leczenie migren, profilaktyka przeciwzmarszczkowa), kwasu hialuronowego, mezoterapii igłowej głowy, peelingu chemicznego (np. leczenie trądziku, blizn, rozstępów, zmian barwnikowych, usuwanie wad powstałych na skórze).

O tym, czy dany zabieg służy profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, czy też ma wyłącznie charakter kosmetyczny, decyduje lekarz na podstawie wywiadu, badania pacjenta i oceny jego stanu zdrowia.

Zwolnienie ma charakter podmiotowo-przedmiotowy

Przypomnijmy, że zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 18 i pkt 19 lit. a) ustawy o VAT zwolnione z podatku są usługi w zakresie opieki medycznej:

• służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia,
• świadczone w ramach działalności leczniczej przez podmioty lecznicze,
• wykonywane przez osoby wykonujące zawody medyczne, w tym lekarzy i lekarzy dentystów.

Należy podkreślić, że zwolnienie z VAT usług medycznych ma charakter podmiotowo-przedmiotowy. Oznacza to, że oprócz przedmiotu usługi (celu terapeutycznego), istotny jest również status podmiotu świadczącego usługę.
Zwolnienie dotyczy wyłącznie świadczeń medycznych wykonywanych w określonym celu (przedmiot) przez określone osoby lub podmioty (podmiot).

Co mówi orzecznictwo ?

• Trybunał Sprawiedliwości UE w wyroku z 21 marca 2013 r. w sprawie C-91/12 wskazał, że pojęcia „opieka medyczna” i „świadczenie opieki medycznej” obejmują również zabiegi estetyczne, jeżeli ich celem jest diagnozowanie, leczenie chorób lub zaburzeń zdrowia oraz przywracanie prawidłowego stanu zdrowia pacjenta.

Z wyroku wynika, że:

1. samo subiektywne przekonanie pacjenta o potrzebie poprawy wyglądu nie przesądza o tym, że zabieg ma charakter terapeutyczny,
2. wykonywanie zabiegu przez lekarza ma znaczenie, ale nie jest rozstrzygające – liczy się faktyczny cel,
3. aby zastosować zwolnienie, trzeba ocenić wszystkie okoliczności świadczenia.

• Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 1 października 2013 r. (I FSK 1548/12), wskazując, że operacje plastyczne i zabiegi estetyczne mające wyłącznie na celu poprawę wyglądu (np. lifting, liposukcja, powiększanie piersi, modelowanie sylwetki) nie mogą korzystać ze zwolnienia z VAT, ponieważ nie służą profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu ani poprawie zdrowia.
• Interpretacja indywidualna KIS z 27.08.2024 r. (0114-KDIP4-2.4012.250.2024.2.MŻA) – potwierdza, że zwolnienie zależy od celu zabiegu i statusu podmiotu wykonującego usługę.

Decydujące znaczenie ma cel zabiegu

O tym, czy dana usługa medyczna powinna być zwolniona z VAT, decyduje jej cel.

• Jeżeli głównym celem zabiegu jest ochrona zdrowia – np. leczenie chorób, usuwanie zmian chorobowych, zapobieganie pogłębianiu się schorzeń – można zastosować zwolnienie z VAT.
• Jeżeli natomiast celem jest jedynie poprawa wyglądu lub komfortu psychicznego pacjenta, zwolnienie nie przysługuje.

Przykłady:

• Botoks stosowany w leczeniu migren → zwolnione z VAT.
• Botoks wyłącznie przeciwzmarszczkowy → opodatkowane VAT.
• Mezoterapia igłowa stosowana na wypadanie włosów w przebiegu chorób skóry → zwolnione z VAT.
• Mezoterapia wyłącznie w celach kosmetycznych → opodatkowane VAT.

Zwolnienie podmiotowe – art. 113 ustawy o VAT

Oprócz zwolnienia przedmiotowego, możliwe jest również skorzystanie ze zwolnienia podmiotowego.
Zgodnie z art. 113 ust. 1 ustawy o VAT, zwolnieniu z podatku podlegają podatnicy, których wartość sprzedaży nie przekroczyła 200 000 zł w poprzednim roku podatkowym.

Uwaga: W roku 2026 limit będzie podwyższony do kwoty 240  000 zł

Oznacza to, że:

• nawet jeśli Twoje zabiegi mają czysto estetyczny charakter i nie kwalifikują się do zwolnienia na podstawie art. 43 ustawy o VAT,
• możesz korzystać ze zwolnienia z VAT do limitu 200 000 zł rocznego obrotu,
• po przekroczeniu limitu konieczna jest rejestracja jako czynny podatnik VAT.

Zwolnienie podmiotowe działa niezależnie od charakteru świadczonych usług i jest szczególnie istotne dla nowych gabinetów lub mniejszych praktyk lekarskich.

Podsumowanie

• Usługi medycyny estetycznej mogą być zwolnione z VAT na podstawie art. 43 ustawy o VAT, jeżeli mają cel terapeutyczny.
• Jeżeli zabieg służy wyłącznie poprawie wyglądu, zwolnienie nie przysługuje.
• Niezależnie od tego, podatnicy mogą korzystać ze zwolnienia podmiotowego do 200 000 zł rocznego obrotu na podstawie art. 113 ustawy o VAT.
• W praktyce oznacza to, że nawet gabinety wykonujące głównie zabiegi estetyczne mogą uniknąć naliczania VAT, jeśli ich przychody nie przekraczają ustawowego limitu.