FAKTURY ZA USŁUGI FINANSOWE POZA KSeF-ZASADY I WYJATKI

Podatnicy świadczący usługi finansowe korzystające ze zwolnienia z VAT nie zawsze muszą wystawiać faktury w Krajowym Systemie e-Faktur (KSeF). Dotyczy to m.in. przedsiębiorców zajmujących się pośrednictwem w udzielaniu kredytów i pożyczek. Jeżeli spełnione są ustawowe warunki, faktury dokumentujące takie usługi mogą być nadal wystawiane w formie papierowej lub elektronicznej – poza KSeF.

Pośrednictwo finansowe a obowiązek korzystania z KSeF

Przykładem jest spółka prowadząca działalność w zakresie pośrednictwa finansowego (PKD 66.19.Z), świadcząca usługi pośrednictwa w udzielaniu kredytów i pożyczek. Usługi te korzystają ze zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT.

Spółka dokumentuje świadczone usługi fakturami uproszczonymi, zawierającymi zakres danych określony w rozporządzeniu w sprawie wystawiania faktur, a więc węższy niż przewidziany w art. 106e ustawy o VAT. Powstaje zatem pytanie, czy po wejściu w życie obowiązkowego KSeF od 1 kwietnia 2026 r. również takie faktury powinny być wystawiane jako faktury ustrukturyzowane.

Sprzedaż zwolniona z VAT nie zawsze wymaga faktury

Zgodnie z art. 106b ustawy o VAT podatnik nie ma obowiązku wystawiania faktury dokumentującej sprzedaż zwolnioną z VAT. Obowiązek jej wystawienia powstaje wyłącznie na żądanie nabywcy zgłoszone w terminie trzech miesięcy od końca miesiąca, w którym wykonano usługę lub otrzymano zapłatę.

Od 1 lutego 2026 r. rozpoczęło się wdrażanie obowiązkowego KSeF, natomiast od 1 kwietnia 2026 r. obowiązek wystawiania faktur ustrukturyzowanych objął co do zasady wszystkich podatników. Nie oznacza to jednak, że każda faktura musi zostać wystawiona w systemie.

Wyłączenie z obowiązku stosowania KSeF

Ustawa o VAT przewiduje wyjątki od obowiązku korzystania z KSeF. Zgodnie z art. 106ga ust. 2 pkt 5 ustawy o VAT obowiązek ten nie obejmuje przypadków wskazanych w rozporządzeniu dotyczącym wyłączeń z KSeF.

Jednym z nich jest świadczenie usług zwolnionych z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 7 oraz 37–41 ustawy o VAT, pod warunkiem że są one dokumentowane fakturami zawierającymi ograniczony zakres danych określony w przepisach wykonawczych.

W praktyce oznacza to, że faktura dokumentująca takie usługi powinna zawierać jedynie:

• datę wystawienia i numer faktury,
• dane sprzedawcy i nabywcy,
• nazwę usługi,
• kwotę należności.

Kiedy można wystawiać faktury poza KSeF?

W przypadku usług pośrednictwa w udzielaniu kredytów i pożyczek wyłączenie z obowiązku korzystania z KSeF ma zastosowanie tylko wtedy, gdy jednocześnie spełnione są dwa warunki:

• świadczone usługi korzystają ze zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 7 lub 37–41 ustawy o VAT,
• są dokumentowane fakturami o ograniczonym zakresie danych, zgodnie z rozporządzeniem w sprawie wystawiania faktur.

Jeżeli oba warunki są spełnione, podatnik może wystawiać faktury w formie papierowej lub elektronicznej i nie ma obowiązku korzystania z KSeF.

Stanowisko to potwierdza również Podręcznik KSeF oraz interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 25 marca 2026 r. (0111-KDIB3-1.4012.89.2026.2.IK).

Kiedy faktura musi trafić do KSeF?

Sytuacja zmienia się wtedy, gdy podatnik dokumentuje usługi pełną fakturą zawierającą wszystkie elementy wymagane przez art. 106e ustawy o VAT. W takim przypadku faktura powinna zostać wystawiona jako faktura ustrukturyzowana za pośrednictwem KSeF.

Obowiązek korzystania z KSeF powstanie również wtedy, gdy podatnik zrezygnuje ze zwolnienia z VAT i wybierze opodatkowanie usług pośrednictwa finansowego. Jest to możliwe w odniesieniu do usług wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 7, 12 oraz 38–41 ustawy o VAT, pod warunkiem że podatnik:

• jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT,
• przed początkiem okresu rozliczeniowego złoży właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego zawiadomienie o rezygnacji ze zwolnienia.

Po wyborze opodatkowania świadczone usługi należy dokumentować fakturami ustrukturyzowanymi wystawianymi w KSeF.

Podsumowanie

Przedsiębiorcy świadczący usługi pośrednictwa w udzielaniu kredytów i pożyczek, korzystający ze zwolnienia z VAT i wystawiający faktury uproszczone zgodnie z obowiązującymi przepisami, nie mają obowiązku korzystania z Krajowego Systemu e-Faktur. Wyjątek ten przestaje jednak obowiązywać, jeżeli podatnik wystawia faktury z pełnym zakresem danych lub zrezygnuje ze zwolnienia z VAT i wybierze opodatkowanie świadczonych usług.