TRENOWANIE MODELI AI -JAKA STAWKA RYCZAŁTU?

Sztuczna inteligencja tworzy nowe rodzaje usług, których jeszcze kilka lat temu praktycznie nie spotykaliśmy w działalności gospodarczej. Coraz więcej specjalistów IT wykonuje zadania związane z oceną odpowiedzi generowanych przez modele AI, weryfikacją danych czy przekazywaniem informacji zwrotnej wykorzystywanej następnie w procesie uczenia modeli.

Wraz z pojawieniem się takich usług powstaje istotne pytanie podatkowe:

czy osoba świadcząca usługi związane z trenowaniem modeli AI musi stosować 12% ryczałtu właściwego dla części usług IT, czy w określonych przypadkach możliwe jest zastosowanie stawki 8,5%?

Jak pokazują interpretacje podatkowe, stawka 8,5% może być prawidłowa, ale decydujące znaczenie ma rzeczywisty zakres wykonywanych czynności oraz ich właściwa klasyfikacja PKWiU.

Nie każda usługa wykonywana w branży IT oznacza 12% ryczałtu

Samo wykonywanie pracy przy użyciu komputera albo świadczenie usług na rzecz firmy technologicznej nie przesądza jeszcze o zastosowaniu stawki 12%.

Zgodnie z art. 12 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym niektóre usługi związane z szeroko rozumianą branżą IT zostały objęte stawką 12%. Dotyczy to m.in. określonych usług związanych z oprogramowaniem, doradztwem w zakresie oprogramowania, instalowaniem oprogramowania czy zarządzaniem siecią i systemami informatycznymi.

Jednocześnie dla pozostałej działalności usługowej, która nie została objęta szczególną stawką ryczałtu, co do zasady zastosowanie może znaleźć stawka 8,5% wynikająca z art. 12 ust. 1 pkt 5 lit. a ustawy.

Dlatego przy nowych usługach związanych z AI należy przede wszystkim ustalić co przedsiębiorca faktycznie robi, a nie jedynie to, w jakiej branży działa jego kontrahent.

Na czym może polegać trenowanie modeli AI?

Przykładem są usługi wykonywane przez przedsiębiorcę posiadającego wiedzę techniczną, który nie tworzy jednak oprogramowania.

Jego zadania mogą polegać m.in. na:

• analizowaniu treści lub danych wygenerowanych przez model AI,
• sprawdzaniu logicznej i merytorycznej poprawności odpowiedzi,
• wskazywaniu błędów i braków w odpowiedziach modelu,
• prowadzeniu interakcji z modelem za pomocą poleceń w języku naturalnym,
• ocenianiu kolejnych odpowiedzi wygenerowanych przez AI,
• sporządzaniu komentarzy i uzasadnień do dokonanych ocen,
• przekazywaniu informacji zwrotnej wykorzystywanej następnie jako materiał do dalszego uczenia modelu.

Istotne jest przy tym, czego przedsiębiorca nie wykonuje.

Jeżeli w ramach takich zadań:

nie tworzy kodu, nie rozwija oprogramowania, nie projektuje systemów informatycznych, nie świadczy doradztwa w zakresie oprogramowania oraz nie instaluje oprogramowania, zakres wykonywanej działalności może istotnie różnić się od typowych usług programistycznych.

Przedsiębiorca wykorzystuje w takim przypadku swoją wiedzę techniczną przede wszystkim do oceny, kontroli jakości i trenowania modelu, a nie do tworzenia programu komputerowego.

Jakie PKWiU może mieć zastosowanie?

W analizowanych przypadkach znaczenie może mieć grupowanie:

PKWiU 62.09.20.0 – „Pozostałe usługi w zakresie technologii informatycznych i komputerowych, gdzie indziej niesklasyfikowane”.

To właśnie prawidłowe przyporządkowanie wykonywanych usług do PKWiU ma bardzo duże znaczenie dla ustalenia właściwej stawki ryczałtu.

W przepisach dotyczących 12% ryczałtu przy niektórych symbolach PKWiU występuje oznaczenie „ex”.

Nie jest ono przypadkowe.

Oznaczenie „ex” oznacza, że określona stawka podatku nie obejmuje automatycznie wszystkich usług znajdujących się w danym grupowaniu PKWiU, lecz wyłącznie wskazaną część tych usług.

W przypadku PKWiU ex 62.09.20.0 stawką 12% objęte są usługi związane z instalowaniem oprogramowania.

Jeżeli więc przedsiębiorca wykonuje usługi mieszczące się w PKWiU 62.09.20.0, ale jego czynności nie polegają na instalowaniu oprogramowania, samo zakwalifikowanie działalności do tego grupowania nie oznacza jeszcze obowiązku zastosowania stawki 12%.

Kiedy trenowanie AI może być opodatkowane 8,5%?

Jeżeli świadczone usługi rzeczywiście polegają na audycie, ocenie oraz trenowaniu modeli AI i zostały prawidłowo sklasyfikowane w PKWiU 62.09.20.0, a jednocześnie nie stanowią usług instalowania oprogramowania ani innych usług objętych wyższą stawką ryczałtu, możliwe jest zastosowanie stawki:

8,5% ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.

Podstawę stanowi art. 12 ust. 1 pkt 5 lit. a ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym.

Nie oznacza to jednak, że każda działalność określana potocznie jako „trenowanie AI” automatycznie korzysta ze stawki 8,5%.

Znaczenie ma faktyczny zakres obowiązków.

Jeżeli przedsiębiorca poza oceną odpowiedzi modelu zacznie np. tworzyć lub modyfikować kod, rozwijać oprogramowanie albo świadczyć usługi doradcze dotyczące oprogramowania, kwalifikacja podatkowa może być inna.

Programowanie 12%, trenowanie AI 8,5% – czy można stosować dwie stawki?

Tak. Jeden przedsiębiorca może uzyskiwać przychody opodatkowane różnymi stawkami ryczałtu.

Przykładowo przedsiębiorca świadczy dla jednego kontrahenta klasyczne usługi związane z oprogramowaniem, które opodatkowuje stawką 12%.

Jednocześnie dla innego kontrahenta wykonuje odrębne czynności polegające wyłącznie na ocenie i trenowaniu modeli AI, prawidłowo sklasyfikowane jako PKWiU 62.09.20.0 i spełniające warunki zastosowania stawki 8,5%.

W takiej sytuacji możliwe jest stosowanie dwóch stawek ryczałtu.

Trzeba jednak pamiętać o bardzo ważnym warunku.

Zgodnie z art. 12 ust. 3 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, jeżeli podatnik prowadzi działalność, z której przychody są opodatkowane różnymi stawkami, ewidencja przychodów powinna umożliwiać ustalenie wysokości przychodów przypadających na każdy rodzaj działalności.

W praktyce przedsiębiorca musi więc być w stanie jednoznacznie rozdzielić przychody opodatkowane np. stawką 12% od przychodów, do których stosuje stawkę 8,5%.

Stanowisko organów podatkowych

Możliwość zastosowania stawki 8,5% do określonych usług związanych z oceną i trenowaniem modeli AI znajduje potwierdzenie również w interpretacjach indywidualnych Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej.

Warto zwrócić uwagę m.in. na:

• interpretację indywidualną Dyrektora KIS z 29 maja 2026 r., nr 0112-KDSL1-1.4011.333.2026.3.MJ,
• interpretację indywidualną Dyrektora KIS z 29 kwietnia 2025 r., nr 0115-KDST2-2.4011.130.2025.2.AP.

Interpretacje te pokazują jednocześnie, jak duże znaczenie przy ustalaniu stawki ryczałtu ma precyzyjne opisanie faktycznie wykonywanych czynności oraz prawidłowe ustalenie ich klasyfikacji PKWiU.

Podsumowanie

Usługi związane ze sztuczną inteligencją nie powinny być automatycznie traktowane jak usługi programistyczne opodatkowane 12% ryczałtem.

Jeżeli przedsiębiorca zajmuje się przede wszystkim oceną danych i odpowiedzi generowanych przez AI, wskazywaniem błędów oraz przekazywaniem informacji zwrotnej służącej trenowaniu modelu, a nie tworzeniem czy instalowaniem oprogramowania, w określonych okolicznościach możliwe może być zastosowanie 8,5% stawki ryczałtu.

Kluczowe są jednak trzy elementy:

rzeczywisty zakres świadczonych usług, prawidłowa klasyfikacja PKWiU oraz odpowiednie prowadzenie ewidencji przychodów.

Dlatego przed zastosowaniem niższej stawki nie warto kierować się wyłącznie nazwą usługi znajdującą się na fakturze. W przypadku nowych i nietypowych usług związanych ze sztuczną inteligencją szczególnie istotne jest dokładne przeanalizowanie wykonywanych czynności, a w razie wątpliwości również potwierdzenie klasyfikacji PKWiU lub wystąpienie o własną interpretację indywidualną.

Uwaga: interpretacja indywidualna chroni podatnika, który ją uzyskał, w granicach przedstawionego przez niego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Dlatego interpretacje wydane dla innych przedsiębiorców mogą być ważną wskazówką, ale nie dają automatycznie ochrony innemu podatnikowi.